Zwembadwater

Als ongeregistreerde zwembaddokter ga ik jullie eens het e.e.a. vertellen over zwembadwater van een Chloor bad.

Velen in deze contreien hebben een zwembad wat met de huidige zomertemperaturen vaak geen overbodige luxe meer is.
Nu denken de meeste mensen dat een zwembad gewoon een flinke bak met water is, dat als samenstelling wat waterstof (H), (twee of zo) en dan nog wat O heeft.
Wat kan dáár nou mee misgaan? NOU VEEL!!!

Onze zwembaden (althans de inhoud) zijn producten der natuur, net als een meer of rivier, er groeit van alles in. Dat moet onder controle worden gehouden want de natuur gaat z’n gang en dat willen we niet, niet in ons bakkie water. Ja het kan wel, maar dan is het resultaat iets anders dan de doorsnee zwemliefhebber voor ogen heeft, namelijk een mooie groene rechthoek met tienduizenden verschillende bacteriën erin…

Even dit: Zwembadwater is een voedingsbodem voor allerlei micro-organismen, bacteriën en schimmels. Sommigen van deze bacteriën en schimmels zijn ziekteverwekkend en zorgen voor besmetting van de zwemmers, maar de bacteriën en schimmels die op zichzelf onschuldig zijn kunnen door snelle vermenigvuldiging een slijmachtige aangroei veroorzaken en kunnen het water zelfs troebel maken…

Ik kom wel eens bij mensen om de tuin te maaien en ze vragen me dan of ik niet ook even naar het bad kan kijken want het ziet er zo raar uit. Nou, ik heb wel eens gedacht van dat zwembad kan ook haast gemaaid worden, zo’n wildgroei van algen!
Er wordt me dan als eerste bezworen dat er meer dan genoeg chloor in zit dus hoe kèn dat nou zo groen zijn dan???

Ik zal hieronder het proberen uit leggen hoe je je bad netjes, helder en gezond kunt houden.


 

Het testen van het water. Hierbij zijn in eerste instantie 3 zaken van belang…

Alkaliniteit, PH en Chloor

In deze volgorde moet het bad ook getest en op niveau worden gebracht.
Maar deze drie behoeven uitleg om hun waardes te begrijpen.

  1. Wat is Alkaliniteit?

Een goede alkaliniteit van het zwembadwater zorgt voor een stabiele pH waarde.

De Alkaliniteit (TAC) of carbonaathardheid, geeft de concentratie carbonaten en bicarbonaten in het water aan (ja die zitten er ook in…).

De TAC wordt aangegeven in Franse graden of mg/l CACO3, waarbij 1 Franse graad = 10mg/l CACO3.

Deze concentratie beschermt de pH waarde in het zwembad en vangt zo grote schommelingen op, het houdt de PH dus stabiel. De PH waarde kan enorm schommelen zonder dat je dat in de gaten hebt, door weersinvloeden of het gebruik van teveel chemicaliën en dat is funest voor je water.

De Alkaliniteit van je zwembadwater moet tussen de 100 en 150 mg/l zijn.

Een TAC-waarde is zelden of nooit te hoog. Indien toch boven de 150 mg/l, verlaagt dit zichzelf wel door het gebruik van het zwembad. Is hij echter te laag, onder de 100 zeg maar, dan ga je naar de Brico en je koopt een grote emmer TAC+, een grote want kijk maar op de verpakking naar de dosering, daar gaat soms veel in kan ik je zeggen. Het is heel fijn poeder dat makkelijk oplost, mik het in je skimmer of los het eerst op in een emmer.

Zorg altijd dat de TA (Total Alkaliniteit) op orde is, vóórdat je begint met het meten en bijstellen van de pH waarde, de Ph zal meestijgen als je Tac+ toevoegd!!

  1. De alom bekende pH-waarde

De pH-waarde van water geeft aan in welke mate het water zuur of basisch (zout) is. De pH gaat van 0 (heel zuur) via 7,0 (neutraal) tot 14 (heel basisch). Het is ook een hardheidswaarde.
Zwembadwater moet een pH-waarde hebben tussen 7,0 en 7,4.

  • Als de pH-waarde lager is dan 7,0, dan is het water agressief voor alle metalen delen in het bad (ja ook die zitten er in…) en het aanwezige chloor in je water doet ‘rien’ wat vrij vertaald ‘geen moer’ betekend.
    Dan even dit: Bij hard water (lage PH, zurig dus) slaat de kalk neer waardoor de werkzaamheid van het gebruikte chloor afneemt. Op heel veel plaatsen in ZW Frankrijk is het water hard tot zeer hard door de aanwezigheid van opgeloste calcium- of magnesiumzouten. Houd hier dus rekening mee bij het (op)nieuw vullen van je zwembad. De pH-waarde van hard water ligt normaal rond of onder de 7. Als er hard water gebruikt wordt, is het dus heel belangrijk om de pH-waarde regelmatig te controleren zodra men het bad vult. Hard zwembadwater is gemakkelijk te behandelen. Een eenmalige toevoeging van pH-Plus, een alkali in poedervorm, is meestal voldoende om de pH-waarde tot boven 7 te doen stijgen.
  • Als de pH-waarde hoger is dan 7,4, moet pH-Min toegevoegd worden. Dit is een zuurgranulaat dat de alkalische componenten die voor de hardheid van het water zorgen, neutraliseert. PH-waarden boven 7,4 kan leiden tot irritatie van de huid en de ogen.

En dit: Is de pH-waarde lager dan 7,2 zal 50% van het chloor actief zijn. Is de pH hoger dan 7,6, dan zal het vrije chloor minder tot niet actief zijn.


bron: helderwatershop.be

 

(Oh ja, misschien leuk om te weten maar volkomen onbelangrijk, pH staat voor ‘potentio Hydroniumionen’)

  1. Het Chloor gehalte, herstel, de Chloor gehaltes

Dan het spulletje waar het eigenlijk allemaal om draait, de hoeveelheid werkende Chloor in je badje.
Ik tik het woordje werkende niet voor niets dik, want er is nogal wat uit te leggen over Chloor, er zijn drie soorten…..

  • Totale Chloor
  • Vrije Chloor
  • Gebonden Chloor

Ja, maak het nog maar even ingewikkelder, inderdaad, dat doe ik en niet voor niets!

We mikken te kust en te keur Chloor-lent (langzaam oplossende) tabletten en vaak ook Chloor-choc (bang! in één klap omhoog) in ons heerlijk verkoelende, altijd weer verkwikkende zwembad, hoe meer hoe beter…, toch?
NEE! ‘Voeg toe maar doe het met mate’ zou eigenlijk op de verpakking moeten staan.

Teveel Chloor heeft vele nadelige gevolgen, niet alleen voor de geur, je ogen en je huid maar ook voor het bad. Uiterlijk zal je zien dat de liner verbleekt en soms scheurt, vooral eerst in de hoeken. Een liner gaat in het algemeen 10 jaar mee, maar als je zijn hele leven scheutig bent geweest met Chloor dan kan dat zo maar 5 zijn. Verder zullen plastic delen, skimmer, trapje en zo, bros worden en breken. Trapje zo vervangbaar, skimmer…., een uitdaging. Kijk maar eens in je skimmer naar de buitenwand…

Doe het dus doordacht.
We gaan eerst meten, ‘zeker weten door zuiver meten’ is een bekende uitdrukking die net als ‘de Franse slag’ niet voor niets is bedacht…. (zei iemand eens tegen me…)
Als je een teststrookje gebruikt (er zijn betere methodes maar daarover later meer) dan zal je zien dat de meeste merken 2 Chloor waardes aangeven, Totale Chloor en Vrije Chloor.

Dat vraagt om uitleg;
Als je al enige tijd met je water doet, wat begrijpelijk is gezien de prijs per kuub, dan heb je dus ook flink geïnvesteerd in dure emmers Chloor en er worden ook nog eens zo’n 2 á 3 tabletten per week opgelost in ons bad. Deze tabletten doen hun letterlijk stinkende best om de algengroei te ontmoedigen en de alom aanwezige bacteriën te doden. Maar, het blijft ook in je water achter als ‘gebonden Chloor’. En dat zijn dus de Chloor deeltjes die zich aan de vervuiling in je water ‘hechten’, in je water blijven en je ruikt hun aanwezigheid ook nog. MAAR ZE DOEN NIETS MEER! Alleen de ‘vrije Chloor’ is de Chloor die aan de arbeid is en dus werkt. Om nu te weten wat die verhouding is, trek je de waarde van de ‘vrije Chloor’ af van de ‘totale Chloor’ en dan heb je de gebonden Chloor. Snap je het nog? (Nu begrijp je ook dat er zwembadspecialisten zijn omdat het allemaal wat ingewikkelder ligt dan je denkt).

Het is dus zaak om niet teveel van de dure Chloor te gebruiken als het niet nodig is. Weinig zwemmers, niet te hoge temperatuur (onder de 25 graden) en je Chloor waarde mag rond de 0,5 liggen. Wordt het warmer, je bad intensiever gebruikt (lees: kinderen, oeps) dan een waarde 1,5 á 2,5 die je bereikt door de pomp meer uren te laten draaien en houd die skimmer met die tabletten in de gaten, ze lossen dus sneller op en de waarde stijgt. Eventueel doe je er dus een tweede bij, afhankelijk van de afmetingen van je bad.

De maximale concentratie gebonden Chloor is 0,6 mg/l.

Is nu die ‘gebonden Chloor’ hopeloos hoog geworden, dan is het tijd om aan de bel te trekken van een specialist, als je budget het vervangen van je water niet toestaat. Je kunt het ook zelf, maar het vraagt enig inzicht want je moet je water enorm gaan ‘chocken’. Die ‘chock’ verdampt en neemt dan de gebonden Chloor met zich mee.

Chloor choc

Das ook zo’n dingetje, iedereen heeft het in huis en plonst het maar lukraak in z’n zwembad. Heeft niet zoveel zin, Chloor-choc verdampt weer in een paar uur (er zit geen stabilisator in zoals in langzame ‘lent’). Je gebruikt Chloor-choc alléén in noodgevallen, als je plotseling je bad ziet verkleuren want je pomp was per ongeluk uit, of je was vergeten een tablet in je skimmer te doen of er was onweer en je pH is omlaag geschoten. Je kan dan je bad redden want die Chloor-choc verhoogt metéén je Chloor waarde, de tabletten lossen direct op en je hebt hopelijk een groen bad voorkomen.

En dan…

Zo, dat waren even de eerste drie belangrijke begrippen die je vindt op je teststrookjes.
Maar er staat meer op….., is het nou nog niet genoeg? Nee, nouja, een beetje. De volgende begrippen zijn ook belangrijk, maar problemen ermee komen minder vaak voor.
Ik heb het dan over de waardes van ‘Cyaan zuur’ en ‘Bromine’. De laatste is eigenlijk een stof die als alternatief dient voor Chloor, maar dat is een heel ander verhaal en ik beperk me hier alleen tot Chloor baden.
Cyaanzuur staat ook meestal op de strookjes. Cyaanzuur zit in Chloor tabletten. Het zorgt ervoor dat het Chloor niet meteen verdampt en langzaam (lent) oplost in het water en daar ook nog een stief kwartiertje, lees: enige dagen, z’n werk blijft doen. Het wordt ook de Chloor stabilisator genoemd. Door nu dus weer te veel Chloor te gebruiken, of voor langere tijd, of de Chloor kan niet goed verdampen, dan komt er dus langzamerhand teveel Cyaanzuur in het bad. Is dat rot, ja dat is rot want de enige oplossing is het water vervangen, niet helemaal maar bijvoorbeeld 10 % en dan weer meten. Cyaanzuur onder de 20 is okay, boven de 70 wordt een probleem want dan doet je vrije Chloor ook weer niets meer en wordt je bad groen.

Ik zou het nog even over de verschillende test methodes hebben.

Ik heb alles geprobeerd, oplopend naar prijs: Eerst de buisjes met druppels, deze kosten maar 5 eu maar zijn vaak moeilijk af te lezen. Dan de teststrookjes, erg makkelijk in gebruik, resultaat in 30 seconden maar die kleurnuances zijn vaak lastig te onderscheiden. Wel veel waardes in één keer. De Aquacheck, deze zie je veel maar persoonlijk ben ik niet tevreden omdat hij erg grote verschillen aangeeft als je dezelfde test drie keer achter elkaar doet(!). Je werkt met teststrips die door het apparaat worden afgelezen.

Ik ben uiteindelijk op de fotometer uit gekomen. Deze laatste is volgens mij en diverse testen/reviews de allerbeste, geeft de exacte waardes aan in 1/100 nauwkeurig maar kost ook wat…

Ik hoop dat mijn uitleg voor wat verheldering in geest en bad heeft gezorgd, er is nog veel meer te vertellen over zwembaden, over filtratie, welke, hoe lang, vlokmiddelen enz enz maar daar is veel over te vinden op internet.
Ik heb me beperkt tot een basic uitleg nav de vele vragen van mensen om me heen en mijn ervaringen.

Heb je nu naar aanleiding van dit artikel aan- of opmerkingen, ik ben ook maar een ‘liefhebber’ en leer graag van andere kenners, stuur dan een mail naar info@lotgenoten.fr

Groetjes en veel zwemplezier,

Daan

Verwante berichten