Zoek de grote Leoniden aan de maanloze hemel

Uit: Starwalk Space

In tegenstelling tot veel meteorietenzwermen die groot of beroemd worden genoemd vanwege hun opmerkelijke verschijning aan de hemel, hebben de Leoniden ook een belangrijke bijdrage geleverd aan de wetenschap. In het artikel van vandaag vertellen we je over hun geschiedenis en hoe deze meteorietenzwerm van invloed was op het wetenschappelijke onderzoek van meteorieten. En natuurlijk vertellen we je ook hoe je deze opmerkelijke gebeurtenis kunt waarnemen. Laten we beginnen!

Wanneer je de Leoniden kunt zien

De Leoniden zijn bijna net zo beroemd als de Perseïden. Ze staan bekend als een heel actieve meteorietenzwerm en worden in verband gebracht met de komeet Tempel-Tuttle. Hun stralingspunt bevindt zich in het sterrenbeeld Leeuw — de meteorieten lijken uit dit sterrenbeeld afkomstig te zijn. De Leoniden-meteorietenzwerm is actief van 6 tot en met 30 november, met een hoogtepunt op 16 en 17 november. Tijdens zijn hoogtepunt dit jaar is de maan slechts 5% verlicht. Dit geeft waarnemers meer kans om een meteoriet te vangen: hoe minder de maan de hemel verlicht, hoe beter de observatieomstandigheden zijn.

In tegenstelling tot de noordelijke Tauriden zijn de Leoniden-meteorieten heel snel. Een gloeiende Leoniden-meteoriet is meer dan 200 keer sneller dan een geweerkogel, vliegt met een snelheid van 71 kilometer per seconde en laat een lang blauwgroen spoor na. Zijn dampsporen kunnen wel vijf minuten of langer als enorme rookringen aan de hemel blijven hangen.

Zoek de Leoniden een uur vóór zonsopkomst, als het sterrenbeeld Leeuw het hoogst aan de hemel staat. In 2020 zul je waarschijnlijk zo’n 20 meteorieten per uur zien als je een plek uit de buurt van het stadslicht kunt vinden. Het aantal meteorieten kan echter per jaar enorm verschillen.

De geschiedenis van de Leoniden-meteorietenzwerm

De Leoniden-stroom is echt een van de grootste meteorietenzwermen die ooit werd gezien. In november 1833 produceerden ze de eerste grote storm van de moderne tijd, met 100.000 meteorieten per uur. Die storm had een belangrijk effect op de ontwikkeling van het wetenschappelijk onderzoek van meteorieten.

Eerder dachten astronomen dat meteorieten een atmosferisch fenomeen waren, net als regen of sneeuw. Maar de activiteit van de Leoniden in november 1833 maakte ze nieuwsgierig en dus ontstonden er verschillende theorieën. In januari 1834 suggereerde Denison Olmsted dat de meteorieten afkomstig waren van een wolk van deeltjes in de ruimte. In 1865 ontdekten astronomen een komeet die ze in verband brachten met de Leoniden. De komeet werd later Tempel-Tuttle genoemd. De omlooptijd van de komeet werd geschat op ongeveer 33 jaar en daarom voorspelden sommige astronomen dat de Leoniden-meteorietenzwerm in 1866 weer heel actief zou zijn — dat bleek te kloppen.

Na 1833 was de geregistreerde verschijning van de Leoniden-storm relatief stabiel — bijna elke 33 jaar produceerde deze meteorietenzwerm een fantastisch gezicht aan de hemel. Tot het einde van de 20ste eeuw wisten astronomen echter niet hoe je de activiteit van een meteorietenzwerm nauwkeurig kunt voorspellen. Pas in 1999 werd het analytische werk op basis van waarneming van de Leoniden gepubliceerd. Dat werk bevatte voorspellingen over uitbarstingen van activiteit die tot op tien minuten nauwkeurig zijn.

Zoals je ziet is de analyse van meteorietenzwermen nog volop in ontwikkeling, vooral omdat er niet vaak actieve stormen voorkomen. De laatste uitbarsting van de Leoniden was in 1999 en daarom kunnen we de volgende spectaculaire show pas weer in 2030 verwachten. Maar zelfs in gewone jaren toont de Leoniden-meteorietenzwerm een behoorlijke activiteit en wie weet komen er ook nog wat verrassingen.

 

Tekst Credit:
Afbeelding Credit:Mikhail Reva

Verwante berichten

De maan en Mars dansen samen aan de nachtelijke hemel

Op 25 november 2020 zal de wassende maan samen met de rode planeet opkomen. In het artikel van vandaag praten we over de twee...

Zie de maan in de buurt van Mercurius, Venus en Spica schijnen

Op 12 en 13 november schijnt de afnemende maan in de buurt van de planeten Venus en Mercurius en bij Spica, de helderste ster...

Lichtgevende hemel deze week

Er vinden deze week twee opvallende astronomische gebeurtenissen naast elkaar plaats. Allereerst zijn de noordelijke Tauriden, beroemd vanwege de heldere vuurballen, op het hoogtepunt...

Wat kun je begin November aan de hemel zien?

November brengt nieuwe, heldere astronomische gebeurtenissen! Aan het einde van de week zal de maan pas na middernacht zichtbaar zijn, waardoor de avonden wereldwijd...

Geniet van de blauwe maan met Halloween en Uranus op z’n helderst!

Ga op 31 oktober 2020 op zoek naar een paar Halloween-traktaties aan de hemel! De griezelige feestdag zal de sterrenkijkers vermaken met het zeldzame...